تبلیغات
انجمن علوم و فنون پارس - بن سای ( درختان مینیاتوری )
بن سای ( درختان مینیاتوری ) | باغبانی ,

بن سای ( درختان مینیاتوری )

  • طرق مختلف پرورش بنسای
  • جمع آوری بن سای درطبیعت
  • تهیه درخت از مراکز پرورش گیاه وباغ های گل
  •  پیرایش وفرم دادن درختان جوان
  • ...
 
  بن سای مجموعهای از باغبانی و هنر است كه به واسطه آن گیاه با یك تغییر شكل تحمیل شده به یك مجسمه زنده تبدیل میشود. هنرمند با استفاده از مفاد زیبایی، وهمی از طبیعت را در غالب شكل مینیاتوری پدید میآورد. بنسای یك آرایش غیرطبیعی نیست بلكه در قالب یك تغییر شكل ساده، طبیعت اصلی را ذهن آدمی تداعی میكند.
« بن سای » در اصل واژهای ژاپنی و به معنی كاشت گیاهان در گلدانهای كمعمق است . به این ترتیب كه گیاه در گلدانهایی كمعمق با خاك كم و در شرایط محدودكننده از نظر رشد قرار میگیرد و با آرایش زیبا وتربیت صحیح به درختی مسن ولی كوچك تبدیل میشود. برای تحقق این هدف تمام قسمتهای گیاه اعم از ریشهها، تنه، شاخهها، میوهها و گلها حایز اهمیت هستند.

ریشه ها
ریشه های گیاه بنسای شده، در عین استحكام، سلامت و گستردگی، باید ظاهری كهن به درخت ببخشند. درروشهای متقارن، نامتقارن و اریب، ریشه ها در تمام جهات گسترده شدهاند. اما در روشهای بادزده، صخره،رویشی و .... ریشهها غالباً در جهت خلاف انحنای تنه گسترده شدهاند. تا بدین ترتیب به گیاه ظاهری متقارن ببخشند. تعدادی ازریشهها روی خاك قرار داده میشوند تا قدمت درخت را از نظر ظاهری افزایش دهند و تصور فرسایش خاك را در سالهای گذشته در ذهن القا كنند. برای تحقق این مهم، در زمان انتقال گیاه به گلدان بزرگتر، تعدادی از ریشهها را روی خاك قرار میدهند و روی آنها را با خزه اسفاگنوم و مقدار كمی خاك میپوشانند. در طی آبیاریهای مكرر، این پوشش نازك، از بین میرود و پوست ریشه در معرض نور خورشید، سخت میشود و بدین ترتیب هدف ما در القای تصور كهن بودن گیاه تحقق مییابد.
برای تشكیل ریشه های جدید در جهت مناسب، میتوان ریشه را تا لایه كامبیوم خراش داد و روی آن را با خاك و خزه پوشاند. بعد از چند هفته، در محل زخم ریشههای جدیدی ایجاد میشود.
تنه
گرچه همه قسمت های گیاه بن سای شده مهم است ، اما تنه گیاه اولین قسمتی است كه توجه ناظر را به خود جلب میكند .تنه بن سای باید پوستی ضخیم ، یك پارچه و تودرتو داشته باشد . تنه باید به گونه ای باشد كه هرچه به راس نزدیك میشود ضخامت آن كمتر شود . روی یك تنه خوب نتاید آثار زخم ناشی از سیم پیچی دیده شود .
شاخه ها
گیاهان در طبیعت ممكن است شاخه های در هم پیچیده داشته باشند . ولی در بن سای با سیم پیچی ، شاخه ها را به گونه ای تربیت میكنند ، كه گیاه زیبا جلوه كند . معمولاً شاخه ها از نظر قطر و طول تفاوت دارند . شاخه های پایین تر ضخیم تر و بلندتر هستند و بخوبی در همه جهات گسترده می شوند . شكل هر شاخه به تنهایی نیز مد نظر است . در هنر بن سای بسیاری از شاخه های گیاه مطلوب به نظر نمی رسد . از این رو این شاخه ها را قطع می كنند .
برگها
در یك بن سای خوب برگ ها سبز ، متراكم و كوچك است . گیاهانی كه برگهای بزرگ دارند یا تعداد برگ آنها كم است ،برای بن سای مناسب نیستند . گیاهانی كه برگ های كمی دارند ،درختی خزان كرده راتداعی می كنند . برگ های بزرگ نیز نسبت به اندازه كلی درخت بن سای شده، نامتناسب به نظر میرسند، برای آن كه اندازه برگها كوچك شود ، از روش بیبرگی یا هرس برگ استفاده میكنند. این روش در كاهش اندازه برگ موثر است ولی در تغییر اندازه گلها و میوهها زیاد مورد توجه نیست.
راس ساقه
تنه به تدریج باریك میشود ، تا در انتها به راس منتهی شود. هرگاه به ارتفا‎ع كمتری نیاز باشد، میتوان راس آن را قطع كرد و شاخه پایینتر از راس را كه در راستای تنه است یا زاویه كمی با راستای تنه دارد ،به عنوان راس انتخاب و باپیچیدن سیم آن را تربیت كرد. در هر حال درخت بنسای شده باید دارای راس باشد.
پشت و روی یك بنسای
بنسای را نباید به صورت یك گیاه طبیعی در گلدان رها كرد. بلكه باید آن را طبق طرح مورد نظر كاشت و تربیت كرد. بنسای باید در نظر یك ناظر به خوبی جلوهگری كرده و قسمت جلو و پشت آن با هم فرق كند. كاملترین قسمت، قسمت جلو است . برآمدگی تنه نباید در جلو قرار گیرد.انتهای تنه باید قابل رویت بوده و تنه در یك طرف انحنا داشته باشد. نوك ساقه یا راس در قسمت جلو باید به طرف ناظر باشد.در قسمت جلو نباید شاخهها درهم پیچیده باشند. همچنین نباید به طرف جلو رشد كنند و باید تمام شاخهها به وضوح قابل دید باشند. قسمت پشت ، عمق مشخص و دیدگاه سه بعدی به گیاه میدهد، لذا یك یا دو شاخه در این قسمت تعبیه میگردد.
 

باقی مقاله بن سای در ادامه مطلب ...

طرق مختلف پرورش بنسای
1- یامابوری یا پرورش نهالی كه از طبیعت گرفته میشود.
2 - پرورش نهالی كه از طریق خوابانیدن به وجود میآید.
3 - پرورش نهالی كه از طریق جدا كردن به وجود میآید.
4 - پرورش نهالی كه از قلمه زدن به وجود میآید.
5 - پرورش نهالی كه از طریق پیوند زدن به وجود میآید.
6 - پرورش نهالی كه از طریق كاشت بذر به وجود میآید.
7 - پرورش نشا كه از یك خزانه فراهم شده است .
پرورش نهالی كه از یك محیط طبیعی به دست میآید :
مشهورترین بنساهای ژاپنی به همین طریق پرورش یافتهاند. نهالی كه در طبیعت به دلیل شرایط نامناسب رشد، خود به خود كوتاه و كوچك مانده است ، برای مبدل شدن به یك بنسای زیبا تنها احتیاج به یك تربیت صحیح دارد.گیاهانی نظیر كاج سیاه ژاپنی ، كاج قرمز ژاپنی ، كاج سوزنی ، عرعر و ... را میتوان از این طریق بنسای نمود.
مزیت این روش ، صرفه جویی در وقت است . زیرا برای تهیه بنسای از طریق كشت بذر، حداقل به 5 الی 10 سال زمان نیاز داریم. در ژاپن گیاهانی را كه با توجه به خصوصیات بنسای از طبیعت جمعآوری میكنند، «آراكی» مینامند. بسیاری از گیاهانی كه در صخرهها و كوهستانهای مناطق گرمسیری و معتدل در شكاف صخرهها رشد كردهاند ، به علت شرایط خاص موجود در منطقه و محیط كشت، خود به خود بنسای و تبدیل به درختانی مسن، با ارتفاع كم شدهاند.
خصوصیات آراكی
گیاهی كه از طبیعت انتخاب وجمعآوری میشود میبایستی واجد خصوصیات زیر باشد:
- در عین كامل بودن به اندازه كافی كوچك باشد تا در گلدان كمعمق و كوچك جای گیرد.
- ریشههای قوی و گسترده داشته باشد.
- شاخهها باید به نحو مطلوب ، بسته به شیوه بنسای مورد نظر، آراسته باشند.
- شاخهها باید به نحو زیبا و دلپذیری در اطراف تنه اصلی پراكنده شده باشند.البته اگر شیوه بنسای مورد نظر روش نردبانی باشداین خصوصیت مورد توجه قرار نمیگیرد.
- به اندازه كافی سرزنده ، شاداب ، سالم و قوی به نظر برسد، تا نیاز به مراقبت و نگهداری ویژه نداشته باشد.
- ارتفاع زیادی نداشته باشد.
- گیاه انتخابی باید از نوع درختانی باشد كه طول عمر زیادی دارند.
بعد از انتخاب آراكی دورتادور گیاه را خالی كرده و گیاه را سالم و بارعابت نكات باغبانی از محل رویش خارج میكنند.و با حصیر یا گونی دورتادور ریشه را میپوشانند. سپس با نخ و سیم، گونی یا حصیر را میبندند. قطع ریشهها تا یك فاصله معینی از تنه، ضروری است. روش برش باید به صورت مورب باشد. گیاه را بعد از انتقال به گلخانه، در گلدانی میكارند. ته گلدان شن درشت، سپس یك لایه خاك و شن و پس از آن یك لایه ماسه و كود حیوانی و بعد شن شسته شده،ریخته میشود.
گیاه بعد از ترمیم، آماده بنسای و تربیت مخصوص شیوه مورد نظر است. چند تذكر در این مورد ضروری به نظر میرسد:
1ـ نباید گیاه را در معرض باد قرار داد.
2ـ خاك اطراف گیاه نباید خشك شود.
3ـ در 2 روز اول نباید گیاه در معرض نور مستقیم قرار گیرد، ,مگر آن كه نور تنها به گلدان گیاه بتابد.
4ـ به گیاهی كه كاملا ریشه نگرفته نباید زیاد كود داد.
5ـ در صورتی كه گیاه جوانههای متعددی تولید كرد، با توجه به شیوه بنسای انتخابی، جوانههای مناسب را نگه داشت و از تولید شاخه توسط بقیه جوانهها جلوگیری كرد.
6ـ پس ازآن كه گیاه كاملا شكل گرفت، میتوان آن را به گلدان زیباتری منتقل كرد.این عمل باید در ماه فروردین و اردیبهشت صورت گیرد.

پرورش به طریق خوابانیدن
دومین روش آسان پرورش بنسای، روش خوابانیدن است . درختانی برای این روش مناسب هستند كه بتوانند از طریق تنه یا شاخه، ریشه تولید كنند. برای نمونه میتوان از درختانی نظیر انار، افرا، نارون و یا صنوبر نام برد. درابتدا شاخهای را كه جلوه مناسبی برای ایجاد یك بنسای دارد، انتخاب و قسمتی از شاخه را حلقهبرداری میكنند. سپس آن را با اسفنج یا خزه اسفاگنوم میپوشانند . و اطراف آن را با پلاستیك مسدود میكنند. بعد از یكی از دو سال میتوان ساقه را قطع كرد و قسمت مورد نظر را به گلدان منتقل كرد. پس از آن روشهای تربیتی و سیمپیچی آغاز میشود.

سایر روشها
برای بنسای كردن گیاه از روشهای دیگری مانند پیوند زدن نیز استفاده میشود. در این روش از گیاهانی كه به شرایط محدود بنسای، مقاوم هستند، به عنوان پایه استفاده میشود. پیوند آن نیز از نوع زینتی است.

شیوه های بنسای
درختان در طبیعت در شرایط و موقعیت مختلفی رشد میكنند. بعضی از آنها عوامل رشد مناسب را در اختیار دارند در حالی كه برخی از گیاهان در كوهستانها و مناطق شیبدار یا در كنار دریا و بادهای تند رشد میكنند. به همین دلیل مجبورند در برابر این عوامل نامساعد مقاومت كنند. این مبارزه، باعث تغییر شكل در گیاه میشود و شكلهای گوناگونی كه غیرقابل شمارش هستند؛ پدید میآید. در یك بنسای خوب، سعی میشودكه از اشكال اصلی كه در طبیعت وجود دارد تقلید شود. برای انتخاب شیوه بنسای آگاهی از طبقهبندی آنها ضروری است.
بنسایهایی كه زیر 15 سانتیمتر ارتفاع دارند بنسای مینیاتوری نامیده میشود.بن سای كوچك 15 تا 32 سانتیمتر ؛ بن سای متوسط 32 تا 60 سانتیمتر و بن سای بزرگ بیش از 60 سانتیمتر ارتفاع دارند . اندازه یك بن سای باید با اندازه یك درخت روییده شده در طبیعت متناسب باشد . برای مثال بوته هایی مانند رزهای پا كوتاه یا شاه پسند درختی ؛ وقتی به رشد كامل می رسند 5/0 تا 2 متر ارتفاع دارند . بنابراین برای بن ساهای مینیاتوری یا كوچك متناسب هستند . درختانی كه در طبیعت ارتفاع آنها به 2 تا 4 متر می رسد ؛ مثل ختمی درختی برای بن ساهای متوسط مناسب هستند . درختانی كه تا ارتفاع زیادی رشد می كنند مثل چنار ؛ كاج ها و .......... برای بن ساهای بزرگ مناسب هستند .


روش تربیت بن سای ساقه راست متقارن
در این روش درخت در یك مسیر مستقیم رشد می كند . ریشه ها نیز در همه جهات عمود بر ساقه گسترده شده اند . در این روش ، درخت را به گونه ای تربیت می كنند كه درختی رشد كرده در شرایط كاملاً مناسب و طبیعی ، در ذهن تداعی شود . برای ایجاد شكل ساقه راست متقارن ، باید پایین ترین شاخه را در حدود یك سوم ارتفاع تنه حفظ كرد و با سیم پیچی مانع حركت آن به سمت جلو شود. آشفتگی شاخهها باعث پنهان شدن قسمت عقبی وپشت درخت میشود. تعیین اولین شاخه مهم است زیرا موقعیت شاخه دوم با توجه به شاخه اول معین میشود. دومین شاخه بلند در قسمت دیگر وكمی بالاتر باشد. این شاخه باید كمی به قسمت پشت متمایل باشدو به گونهای پرورش داده شود، كه مقداری از قسمت زیر شاخه در دید ناظر قرار گیرد. این شاخه به تاج درخت عمق میبخشد. سومین شاخه در قسمت عقب و كمی بالاتر از دومین شاخه قرار میگیرد. چهارمین شاخه در راستای دومین شاخه است. شاخههای دیگر نیز به همین ترتیب و به صورت متناوب قرار خواهند گرفت. شاخهنها نباید در دید ناظر بالای سر یكدیگر قرار گیرند زیرا در این صورت به یك میزان از نور خورشید و جریان هوا، بهرهمند نخواهند شد.

روش ساقه راست نامتقارن
در این روش، مانند روش متقارن، درخت رو به بالا رشد میكند ولی تنه دارای انحناهای بسیار زیبایی است. انحناها بیشتر به صورت زیگزاگ است. اما شاخهها وضعیتی مشابه با روش متقارن دارند. در این روش راس ساقه اندكی به یك طرف كج شده است.

روش اریب
این روش بسیار آسان است و برای افراد مبتدی در نظر گرفته میشود، در زمانی كوتاه نیز میتوان آن را ایجاد كرد. در این روش تنه درخت با انحنایی حدود 45 درجه به طرف راست یا چپ متمایل میشود. بدین ترتیب تنه ابتدا به یك طرف مایل شده و دوباره بعد از طی فاصله كوتاه درمسیر اولی قرار میگیرد. اولین شاخه، قوی و نیرومند است و در مكانی كه انحنای تنه شروع میشود، واقع شده است. این شاخه یا به صورت افقی گسترده میشودیا روبه بالا متمایل میگردد و بیشترین نور را دریافت میكند. روش تنه كج، درختی را درذهن القا میكند كه در اثر نیروهای طبیعی، به این شكل درآمده است.
گستردگی ریشه بیشتر در خلاف انحنای تنه است. این روش خلق یك بنسای و یك نمونه جالب را برای هنرمندان امكانپذیر میسازد.

روش بادزده
در روش بادزده، یك بنسای را باید آن گونه شكل داد كه همانند یك درخت یا گروهی از درختان باشد كه در یك مكان بادخیز یا در مجاور ساخل یا در نوك تپه رشد كردهاند.
در این روش تنه مستقیم است، ولی با زمین زاویه میسازد( عمود بر زمین نیست). زاویه خط تنه از راستای شاقولی حدود 45 درجه است. راس ساقه نیز در مسیرخمیدگی است. شاخهها باید همچنان به صورت افقی حفظ شوند. خمیدگی درخت و وضع شاخهها، این تصور را درذهن ناظر القا میكند كه درخت در پیكاری طولانی با بادهای شدید است.

روش نردبانی
این روش، كه بسیار ساده است، برای بنسای كردن گیاهانی كه از طریق خوابانیدن ریشه دار شده اند. استفاده میشود. این گیاهان را به گونهای تربیت میكنند كه تمام شاخههای آنها در یك جهت قرار گیرند. سپس تنه گیاه را به صورت افقی، به طوری كه شاخهها رو به بالا قرار گیرند، دریك ظرف قرار میدهند و روی آن خاك میریزند. برای تسریع ریشهزدایی، در زیر هر شاخه قسمتی از تنه را زخمی میكنند.
میتوان بین شاخهها قطعات سنگ قرار داد تا بنسای نمای كوهستانی به خود بگیرد. بدین ترتیب سیمای یك جنگل در ذهن القا میشود.
 
 آسان ترین راه به دست آوردن یک بن سای خرید یک درخت آماده است.این درختان بیشتر در چین تولید شده اند وکیفیت آنها عموماً مطلوب نیست.در سالهای شصت وهفتاد میلادی که بن سای در اروپا وآمریکا شناخته وبسیار محبوب گردید، کشورهای خاور دور مانند چین وتایلند به تولید انبوه این درختان روی آوردند.محصولات آنها از درختان ژاپنی ارزانتر وبا کیفیت پایین تری در مزرعه های وسیع وکاملاً مکانیزه تولید می شوندو بازارهای اروپا و آمریکا را اشباع کردند. حتی در سوپرمارکت ها نیز بن سای عرضه می شود. اما اکثر درختان خشک می شدند وتعداد زیادی از خریداران مأیوس می شدند.بن سای خوب وبا کیفیت قیمت طبیعتاً بالایی دارد.

 

بهترین ولی طولانی ترین روش به دست آوردن یک بن سای ازدیاد از طریق بذر یا قلمه است که البته نیاز به یک زمان پنج تا هفت سال دارد تا یک درخت جوان ولی زیبا از آن به دست بیاید.قشنگی این روش در آن است که درخت از ابتدا به طور صحیح فرم داده می شود و پرورش دهنده از ابتدا تکامل ورشد درخت را زیر نظر دارد.در یک کارگاه آموزشی   بن سای زیر نظر جان ناکا  استاد مطلق بن سای در آمریکا که در آن زمان 75 ساله بود،من از ایشان سوال کردم که آیا هنوز از بذر یا قلم استفاده می کنند وایشان جواب داد که فلسفه ی بن سای همین است.رسیدن به هدف نهایی مهم نیست،بلکه لذت واقعی در همراه بودن با درخت در راه تکامل آن است .

 بهترین زمان برای جمع آوری بذر پاییز است. در پارک ها وجنگل ها درختان بسیار زیبا یافت می شوند.بذر را از درختی انتخاب کنید که سالم ودارای برگ یا گل ویامیوه ی کوچک باشد که بعدها با اندازه ی بن سای متناسب باشد

برگ ها به مرور زمان کوچک می شوند ولی گل ومیوه براساس ژنتیک به اندازه ی اصلی خود باقی می مانند. بذرها را در مکانی خشک وخنک تا بهار نگه داری کرده وسپس در مخلوطی از یک قسمت خاک و دوسوم ماسه بکاریم. اگر قبل از کاشت، بذرها راچند روز در ظروف آب بگذارید بهتر سبز می شوند. بعد از یک تا دو سال می توانید جوانه هارا از هم جدا کرده ودر گلدان مناسب بکارید و بعد از 3 سال پیرایش آنها را شروع کنید.

            قلمه سرعت بیشتری به کار شما می دهد.از یک درخت سالم ومناسب قلمه های یک یا دو ساله(بستگی به نوع درخت) تهیه کرده وآنها را در اوایل بهار در مخلوطی از دو قسمت ماسه ویک قسمت خاک می کاریم وبا نایلون وشیشه روی آن را  می پوشانیم. اگر از هورمون ریشه بانام تجاری (پوکن)استفاده کنیم نتیجه ی بهتری می گیریم .در پاییز اکثر قلمه ها ریشه کرده و بهار بعد می توانیم آنها را از هم جدا کرده ودر گلدان تک تک بکاریم. بعد از دو سال می توانیم به فرم دادن وهرس بپردازیم.تمام روش های تعریف شده در کتب باغبانی ازدیاد گیاهان را نیز می توان به کار برد.     

یکی از بهترین وسریعترین روش ها برای بدست آوردن یک درخت زیبا روش (ایر لایرینگ) است.   در این روش یک شاخه درخت را که می تواند تا قطر 5سانتیمتر باشد ریشه می دهیم. برای این کار اول یک شاخه ای را که جالب رشد کرده باشد انتخاب می کنیم ودر جایی که می خواهیم ریشه دهد را با یک چاقوی تیز یا کاتر به صورت 7 می بریم. توجه کنید که قسمت بریده شده داخل گوشت شاخه نیز برود ولی شاخه آنقدر نازک نشود که بشکند. آن قسمت را کمی هورمون ریشه پاشیده ودور آن را با خزه پوشانده و با نایلون سیاه بالا وپایین آن را می بندیم وهمیشه مرطوب نگه می داریم .اکثر درختان تا پاییز ریشه کرده ومی توانیم زیر قسمت ریشه کرده را با اره ببریم وداخل مخلوطی ازخاک بن سای در گلدانی مناسب بکاریم. از سال بعد می توانیم فرم دادن و هرس درخت را شروع کنیم. توجه کنید که ریشه درخت در فصل زمستان به هیچ وجه یخ نزند. بسیاری از درختان زیبای ژاپنی به این روش جمع آوری وبعدها سال ها پیرایش شده اند.

جمع آوری بن سای درطبیعت

بهارو پاییزبهترین وقت برای جمع آوری درخت در طبیعت است. در سال های دور ژاپنی ها در فصل بهار به کوهستان می رفتند تا درختان مناسب بن سای را از آنجا جمع آوری کنند. این کار هنوز در تمام دنیا در میان دوست داران بن سای  بسیار محبوب است. مکان های کوهستانی ،جنگل های شمال وغرب ایران و بستر های رودخانه ها مکان های مناسبی برای این کار در ایران هستند. قبل از جمع آوری درختی در طبیعت ریشه درخت را دقیقاً کنترل کنید که ریشه کافی داشته باشد وامکان زنده ماندن آنها هم زیاد باشد. اکثر درختانی که در میان صخره هاریشه می کنند، ریشه های قطور وبسیار بلندی دارند که میان صخره ها قفل شده اند. جابجایی این درختان بسیار مشکل وشانس زنده ماندن آنها بسیار کم است. زمانی که درخت مناسبی پیدا کردیم ابتدا شاخه هایی را که مطمئن هستید اضافه می باشند با قیچی یا اره ببرید. بعد به اندازه ی تاج درخت یک دایره دور درخت بکشید وبا بیل یا بیلچه یک خندق دور درخت بکنید و کم کم به زیر ریشه ها بروید.اکثر درختان در وسط ریشه ها یک ریشه قطور دارند که مستقیم به پایین رشد کرده است. این ریشه باید بریده شود.بعد با دقت طوری که خاک اطراف ریشه ها لطمه نخورد آن را با روزنامه مرطوب ونایلون ببندید. در خانه نایلون وروزنامه را با دقت دور کرده ودر یک گلدان مناسب که خیلی کوچک نباشد در مخلوطی از خاک وماسه 1به2 بکارید. گلدان را در ماه های اول در سایه نگه دارید ومرتب برگها را با اسپری مرطوب کنید.بعد از دو سال می توان ریشه درخت را هرس کرده وداخل گلدان بن سای کاشت.

پیوند برای بن سای مناسب نیست زیرا مکان پیوند به مرور کلفت می شود وتنه درخت را از حالت طبیعی آن خارج     می کند.

تهیه درخت از مراکز پرورش گیاه وباغ های گل

در اغلب این اماکن درختان مناسب برای بن سای یافت می شود. چون آنها در گلدان پرورش یافته اند اکثراً ریشه های پری دارند و رشدی کم. زمان خرید درخت توجه کنید که شاخه های زیرین درخت سالم وپر باشند وفرم تنه نیزجالب باشد. نحوه پیرایش این درختان مانند درختان دیگر بن سای است. توجه داشته باشید که زیاد در کار عجله نکرده وپله پله جلو بروید. مثلاً تعویض گلدان و فرم دادن درخت با سیم را همزمان انجام ندهید بلکه صبر کنید تا درخت دوباره شروع به رشد کند.ریشه های اصلی درخت اکثراً زیر خاک وپوشیده هستند بدین جهت اول خاک روی گلدان را با احتیاط با چنگک دور کنید تا به ریشه های اصل درخت برسید. سپس ریشه های افقی را حفظ کنید.توجه کنید که خاک گلدان کاملاً نریزد ،زیرا ریشه مویی ممکن است با خاک درخت جدا شوند. ریشه های افقی را نیز یک سوم کوتاه کرده ودر یک گلدان مناسب در خاک استاندارد وبن سای بکاریم ومانند دیگر درختان که قبلاً توضیح داده شد نگه داری کنید.بعد از 2 سال می توانید ریشه ها را دوباره هرس کرده وداخل گلدان بن سای بکارید.

پیرایش وفرم دادن درختان جوان

الف:تعویض گلدان

هر چه زودتر پیرایش درخت شروع شود نتیجه بهتر به دست می آید. بهترین سن درخت برای این کار بین 2 تا 3 سال است. این درختان بین 15 تا20 سانت وتنه آنها به اندازه ی یک مداد است.ابتدا با احتیاط خاک اطراف ریشه ها را شانه وحدود یک سوم آن را کوتاه کنید.سعی کنید ریشه های اطراف تنه حفظ شوند و بیشتر در صورت امکان ریشه های عمودی را قطع کنید. سپس درخت را در یک گلدان مناسب و خاک معمول بن سای بکارید طوری که ریشه ها اطراف تنه قرار گیرند. بعد از چند هفته نگه داری در مکان سایه می توان درخت را به آرامی به آفتاب عادت داد.بعد از 6 هفته   کود دهی را شروع کنید. بهترین زمان برای این کار فصل بهار است،زمانی که درخت تازه دارد جوانه نیز می زند، که باید هر 2سال تکرار شود.

گلدان بن سای:

در یک بن سای خوب باید،ریشه تنه،شاخه و برگ ها ابعاد مناسب داشته باشند. در خت وگلدان باید کاملاً با هم هماهنگ باشند. درختان صاف وعمودی گلدانی با عمق کمتر می طلبند. فرم های کج وخوابیده برای حفظ تعادل به گلدانی با عمق بیشتر نیاز دارند. درختان کهن باید در گلدانی سنگین وبا وقار کاشته شوند. اگر به گلدان بن سای دسترس نداریم در بعضی سفال فروشی ها می توان گلدان یا زیر گلدانی هایی یافت که مستطیل یا بیضی یا گرد هستند و از آنها می شود برای این کار استفاده کرد. طول گلدان باید حدود دو سوم بلندی درخت وعمق آن حدوداً به اندازه قطر تنه باشد.

خاک مخصوص بن سای:

خاک استاندارد بن سای از یک قسمت خاک برگ یا تورف،یک قسمت خاک رس یک قسمت شن نرم رودخانه ترکیب   می شود. درختان جوان وبرگ دار در حال رشد به خاک سبک تری نیاز دارند که قسمت خاک رس آن کمتر باشد. درختان سوزنی ودرختان پیر در خاکی بهتر رشد می کنند که قسمت شن آن بیشتر باشد مثلاً یک قسمت خاک برگ یا تورف ،یک قسمت خاک رس ودو قسمت شن. هر استاد بن سای با کسب تجربه ترکیب خاک بخصوص خود را پیدا میکند.

خاک برگ یا تورف هوموس گیاه را تأمین می کند، شن زهکشی خاک را میزان می کند زیرا درختان بن سای رطوبت را می پسندند ولی خیسی خاک را نمی پسندند وخاک رس تنظیم کننده ی اسید نمک در خاک است. قبل از مخلوط کردن بگذارید شن وخاک رس خوب خشک شود گرد وخاک را از آن جدا کنید زیرا گرد باعث گرفتگی خاک می شود و      نمی گذارد آب راحت رد شود .بعضی از گیاهان خاک اسیدی می پسندند مانند آزاله ، برای این گیاهان تر کیبی از دو قسمت خاک رس، دو قسمت شن وپنج قسمت تورف مصرف کنید.

ب:فرم دادن درخت

بعد از 3 تا 4 سال می توانید تنه یا شاخه ها را با کمک سیم فرم دهید وبعد از 5 تا 6 سال یک بن سای جوان وزیبا بدست می آید که آماده انتقال به گلدان مخصوص بن سای است.

این کار از طریق هرس یا با کمک سیم انجام میشود. قبل از شروع کار درخت را به دقت زیر نظر بگیرید وفرم آینده ی آن را مجسم کنید. بعد از شاخه ها وجوانه های مازاد را ببرید. اگر نوک درخت را کوتاه کنید شاخه های اطراف بیشتر رشد می کنند. در ختان برگ دار را می توان تقریباً بدون کمک سیم فرم داد چون هر جوانه جهت رشد شاخه را نشان می دهد. در درختان سوزنی عمدتاً نمی توان از سیم صرف نظر کرد. اگر می خواهید فرم جارویی بدست آورید نوک درخت را آنجایی ببرید که تنه ی درخت تمام می شود. اکنون تمام شاخه ها را یکسان رشد دهید. با هرس مرتب یک فرم گرد به دست می آید.

هدف از این کار این است که از یک درخت جوان یا یک درخت خام یک بن سای زیبا درست کنیم .فرم های سنتی ژاپنی میتوانند برای این کار الگو باشند وما از آنها الهام می گیریم ونباید الزاماً به آنها بسنده کنیم. هر کشور یا منطقه   جغرافیایی، فرم درختان مخصوص خود را دارد دوستداران بن سای اغلب با تماشای درختان زیبا وکهن در طبیعت چشم خود را به اشکال مختلف عادت می دهند وحتی از آنها عکس یا نقاشی تهیه می کنند واز آنها برای فرم دادن درختان خود الهام می گیرند. ولی یک اصل اساسی استادان بن سای ژاپنی را همیشه سرمشق کار های خود قرار دهید:

یک بن سای همیشه باید کاملاً طبیعی باشد وفرم ورشد تیپیک هر درخت باید کاملاً رعایت شود، بدین جهت نمی توان مثلاً از یک چنار فرم آویز درست کرد. این خود دلیل بر آن است که بن سای یک درخت فانتزی نیست بلکه عکسی است از طبیعت به صورت کوچک. کوچک ماندن این درختان بدلیل دو عامل اصلی است : 1-اندازه ی گلدان که معمولاً عمق کمی دارد و اجازه نمی دهد ریشه ی درخت بی اندازه رشد کند.2- هرس مرتب شانه ی جوانه ها وریشه ی درخت.

درختان مینیاتوری در طبیعت نیز یافت می شوند، مثلاًدر مناطق کوهستانی که عوامل طبیعی جلوی رشد درخت را می گیرند. با این حال آنها طبیعی وسالم وقوی هستند.


نوشته شده توسط کشاورزی 1 در دوشنبه 10 مرداد 1390 و ساعت 07:17 ب.ظ
نوشته های پیشین
+ شیر آب جادویی+ هنر اندازه گیری و مدل سازی در آزمایش مودال و مشکلات آن-1+ فرهنگ مصرف در ایران+ ذخایر اورانیوم ایران ( Iran uranium )+ پهپاد ( UAV ) ؟ ؟+ نگاهی به "سبك زندگی" ترویجی سینما و تلویزون و رابطه آن با "جمعیت"+ پهباد (UAV)+ ساخت ربات مسیریاب+ شبیه سازی بویلر زغال سنگ سوز به کمک نرم افزار EES (قسمت 4)+ شعار سال 91+ سال نو مبارک+ کمپین خودجوش دانشجویان ایرانی برای همکاری داوطلبانه با سازمان انرژی اتمی+ بررسی رفتار غیر خطی سازه در تست مودال+ عید غدیر مبارک+ ارائه یك طرح نوین مهندسی جهت مدیریت ناوگان اتوبوسرانی درون شهری+ مبارزه بیولوژیک، راهی بسوی توسعه پایدار کشاورزی+ سوخت بیودیزل چیست ؟+ عید فطر مبارک+ کاربرد نانوتکنولوژی در کشاورزی+ دیدار رهبر معظم انقلاب اسلامی امام خامنه ای، با اساتید دانشگاه ها+ علائم کمبود و بیشبود (مسمومیت) عناصر غذایی پرمصرف اصلی در گلخانه ها+ شبیه سازی بویلر زغال سنگ سوز به کمک نرم افزار EES (قسمت 3)+ بن سای ( درختان مینیاتوری )+ پیوند زنی و انواع آن Grafting | قسمت سوم+ پیوند زنی و انواع آن Grafting | قسمت دوم+ پیوند زنی و انواع آن Grafting | قسمت اول+ بستر كشت گیاهان گلخانه ای + List of Papers from IOMAC2009+ تکنیک‌های تهیه و تولید کشت آگار + مزایای كشت گلخانه‌ای

صفحات: