تبلیغات
انجمن علوم و فنون پارس - مقاله خاک ورزی پشته ای به عنوان یک روش خاک ورزی حفاظتی (قسمت اول)
مقاله خاک ورزی پشته ای به عنوان یک روش خاک ورزی حفاظتی (قسمت اول) | خاکشناسی ,
خاک ورزی پشته ای به عنوان یک روش خاک ورزی حفاظتی

آیدین ارشدی1

 چکیده

حفظ بقایای گیاهی در مزرعه و کاهش عملیات خاک ورزی و کاشت مستقیم بذر در بقایای گیاهی، خاک ورزی حفاظتی نامیده می شود. اگر میزان بقایای گیاهی بیشتر از 30  درصد یعنی درحدود 2000 الی 2400 کیلوگرم در هکتار باشد و کشت به صورت جوی و پشته ای باشد، این روش را خاک ورزی پشته ای گویند. در روش خاك ورزی پشته ای بذر بر روی پشته و در شیار نازكی که بقایای گیاهی آن پاك سازی شده، كاشته می شود. مهمترین مزیت این روش بهبود حفاظت از خاک توسط بقایای گیاهی است. بقایای گیاهی مقدار زیادی از تشعشع خورشید را جذب می کند و موجب کاهش میزان تبخیر سطحی می شود. همچنین، وجود بقایای گیاهی موجب حفاظت از خاک در مقابل صدمات رگبارهای تند می شود. به دلیل کاهش عملیات خاک ورزی هزینه ها ی اولیۀ کاشت کاهش می یابد. بطور كلی، عملكرد محصول به شرایط خاك و مدیریت خاك بستگی دارد، و عملكرد محصول در این روش بیشتر از روش بدون خاك ورزی است. در خاك ورزی پشته ای، كولتیواتورها (پشته سازها) مجهز به دیسك پشته سازی هستند كه خاك را از وسط شیار به بالای پشته ها هدایت می كند. همچنین، بقایای گیاهی توسط دیسک های ستاره ای این کولتیواتور پاکسازی و پشته ها برای کاشت آماده می شوند. کود دهی در مزارع به صورت تزریق کود مایع  در داخل پشته ها است که ممکن است همزمان با کاشت انجام شود. به دلیل پاکسازی بقایای گیاهی از روی پشته ها، دیگر مشکل گرم نشدن بستر بذر و سرعت جوانه زنی آن مرتفع می شود. در این روش نباید بقایای گیاهی روی پشته ها به داخل جوی ها ریخته شود زیرا عملیات آبیاری را مختل می کند. عامل اصلی موفقیت این سیستم ساخت پشته های عریضی است كه بذر در آن كاشته می شود. در کشت جوی و پشته، خاك ورزی پشته ای بهترین انتخاب محسوب می شود.

  کلمات کلیدی: خاک ورزی پشته ای، خاک ورزی حفاظتی، بقایای گیاهی، پشته سازها


1. دانشجوی کارشناسی ارشد مکانیزاسیون کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی شوشتر


مقدمه:

روشهای نوین و صحیح خاک ورزی به منظور استفاده بهینه از خاک، بعنوان مهمترین تامین کننده منابع غذایی، می تواند بهره وری لازم از تولیدات زراعی را افزایش دهد. با رواج تراكتور و دیگر ادوات خاك ورزی پیشرفته و پر قدرت، توانایی انجام خاك ورزی و بهم زدن خاك، افزایش یافته است. این امر موجب تنزل ساختمان خاک و مقدار مواد آلی خاک می شود. شاید به نظر، این روش خاک ورزی جدید به نظر آید، ولی با توجه به تاریخچه کشاورزی امریکا " "Till planting نام اولیۀ خاک ورزی پشته ای بوده است که اولین بار در سال 1955 میلادی استفاده می شد و به دلیل منتشر نکردن این روش توسط کشاورزا ن، محققان آن زما ن خبری از این نوع خاک ورزی نداشتند. بعد ازجستجوی محققان، خاک ورزی به روش پشته ای در سال 1980 میلادی به سایر نقاط جهان منتشر شد.

همچنین، روش های خاک ورزی سنتی موجب تخریب کانال ها و مجاری ساخته شده توسط موجودات داخل خاک می شود. این امر با کاهش نفوذپذیری آب و هوا به عمق زیر 15 سانتیمتری خاک، منجر به کاهش فعالیت میکرواورگانیسم های خاک شده و رشد و تنفس ریشۀ گیاه را با مشکل مواجه می کند. در روش خاک ورزی سنتی با زیر و رو کردن خاک سطحی، خاک نسبت به فرسایش آبی،  سله بستن، باد بردگی مستعد می شود. روش خاک ورزی پشته ای درشروع بسیار سخت مورد قبول کشاورزان قرار گرفت، ولی هم اکنون به یک روش مناسب در کنار روش های خاک ورزی حفاظتی تبدیل شده است (1).

 خاك ورزی پشته ای یك شیوة مدیریتی پیوسته است. استفاده از آن به دلیل حفاظت و نگهداری این روش از خاک و آب ضرورت دارد. مدیریت بقایای گیاهی عملكرد محصول را افزایش می دهد. به طور كلی، این مقدار برابر یا كمی بیشتر از روش بدون خاك ورزی است.

 خاك ورزی پشته ای با خاك ورزی متداول متفاوت است، زیرا افزایش هزینه های ثابت در كارنده و پشته سازها (كولتیواتور) به طور کلی بوسیلة كاهش هزینه های سوخت، كارگر و کاهش دفعات استفاده از ماشین های خاك ورزی جبران می شود. حتی در صورت اصلاح ادوات موجود، هزینه های کل به نصف نیز تقلیل می یابد (2).

عملکرد محصول بدست آمده به تناوب كشت و نوع خاك بستگی دارد. تحقیقات نشان می دهد كه عملکرد محصول در سیستم خاك ورزی پشته ای در شرایط یكسان نسبت به سیستم خاك ورزی متداول بیشتر یا برابر است. در خاك هایی با توان زهكشی پایین نیز عمکرد محصول می تواند نسبت به  شرایط آب و هوایی تغییر كند. ممکن است در زمان آزمایش میزان بارندگی تغییر کرده و موجب اختلال در نتایج بررسی و مقایسۀ این دو روش خاک ورزی شود (3).

 

روش کار:

تحقیقات نشان می دهد که این روش درخاک هایی با بافت نیمه سنگین با شیب های ملایم و در تناوب زراعی ذرت با سویا نتیجۀ بهتری را در بر دارد. دلیل استفاده از این تناوب زراعی اضافه شدن نیتروژن خاک بعد از کاشت سویا است. یك كولتیواتور اصلاح شده برای ساخت چند پشتة ردیفی عریض بكار می رود (5).

این پشته ها در امتداد با بقایای گیاهی بوده و در قسمت دست نخوردة زمین تا زمان كاشت باقی می ماند. بذركار از بالای پشته ها بقایای گیاهی را تمیز می كند و رطوبت خاك را در بستر جدید بذر در اختیارش قرار می دهد. هیچ عملیات خاك ورزی برای تهیة بستر بذر انجام نمی شود، بقایای گیاهی فقط در قسمت هایی كه كود و  علف كش استفاده می شود، از بین می رود و كولتیواتور ضمن از بین بردن علفهای هرز داخل شیارها  پشته می سازد.

جهت كاشت دقیق بذر كارنده های پشته ای باید سطح بالای پشته را كنار زده و كارنده را داخل شیار هدایت كنند. این عملیات می تواند با طراحی كارنده های مخصوص یا اصلاح كارنده های مرسوم تكمیل شود. عمل پاك سازی بقایای گیاهی توسط دیسك یا شیار پاك كن صورت می گیرد و گاهی بقایای گیاهی روی سطح زمین توسط تیغة گاوآهن جمع‌آوری می شود. شیار پاك كن علف های هرز را از جا می كند و نواری را به عرض 7 الی14 اینچ ( 5/17سانتیمتر الی 35 سانتیمتر) تمیز می سازد.

 

در این نوع شیار پاك كن ها ممكن است گاوآهن دو تیغه ای شبیه برف روب یا بشقاب افقی باشد كه شبیه دستگاه جاروب بشقابی بكار رود. این دستگاه باید طوری تنظیم شود كه شیار پاك كن ها و قسمت كارنده بر روی پشته ها حركت کند و در شیار ایجاد شده کاشت انجام دهد. سپس توسط چرخ های مورب و یا غلتك هایی كه به دنبال كارنده بسته شده است روی بذر ها پوشانده می شود.

عملیات کود دهی:

با اینکه میل به استفاده از کودهای شیمیایی در هر سیستمی وجود دارد، ولی در این روش (خاک ورزی و کاشت پشته ای) بیشتر به صورت تزریقی در داخل پشته ها و نزدیک منطقۀ رشد ریشه انجام می شود.

کود آمونیاک و فسفات و پتاس، بسته به نیاز گیاه و کمبود آن در خاک توسط دستگاه تزریق کود که پشت دستگاه کارنده حرکت می کند، به داخل پشته ها تزریق می شود.

كوددهی در خاك ورزی پشته ای به صورت های پخشی (تزریقی)، قبل از کاشت و هم زمان با کاشت یا تركیبی از اینها بکار برده می شود. استقرار كود مایع یا جامد معمولاً توسط  دیسك یا علف ‌بر غلتكی كه دنبالۀ آن تیغة كاردی دارد صورت می گیرد. گاهی ممكن است كه در روش کود دهی هم زمان با کاشت، برای کاهش خسارت به بقایای گیاهی، كودهای نیتروژنه در داخل شیار ریخته شود و كولتیواتور روی آن را با خاک به پوشاند. بدلیل از بین رفتن بقایای گیاهی، آمونیاك را روی سطح مزرعه پخش نمی کنند.

برای مبارزه با علف های هرز در سیستم خاك ورزی پشته ای تركیبی از علف كش ها و مبارزة مكانیكی بكار می رود. بدلیل اینكه خاك ورزی بصورت كامل انجام نمی شود، از علف‌كش های شیمیایی بیشتر استفاده می شود. این علف کش ها در دو حالت  قبل از جوانه زدن و بعد از جوانه زدن گیاه استفاده می شود. علفهای هرز روی پشته ها توسط شاخه های کولتیواتور كنده می شود. اگر علف های هرز در وسط ردیفها توسط کولتیواتور تمیز نشود، استفاده از علف كش های شیمیایی مفید خواهد بود.

كولتیواتورها (پشته سازها)  باید طوری طراحی شوند كه بتوانند بخوبی روی پشته ها را تمیز كنند و توده های پرپشت بقایای گیاهی را كنار زنند، بطوریكه شکل پشته ای مورد نیاز درآخرین مرحلة خاك ورزی بوجود بیاید (4).

 ادامه دارد ... 


نوشته شده توسط کشاورزی 1 در چهارشنبه 10 شهریور 1389 و ساعت 06:34 ب.ظ
نوشته های پیشین
+ شیر آب جادویی+ هنر اندازه گیری و مدل سازی در آزمایش مودال و مشکلات آن-1+ فرهنگ مصرف در ایران+ ذخایر اورانیوم ایران ( Iran uranium )+ پهپاد ( UAV ) ؟ ؟+ نگاهی به "سبك زندگی" ترویجی سینما و تلویزون و رابطه آن با "جمعیت"+ پهباد (UAV)+ ساخت ربات مسیریاب+ شبیه سازی بویلر زغال سنگ سوز به کمک نرم افزار EES (قسمت 4)+ شعار سال 91+ سال نو مبارک+ کمپین خودجوش دانشجویان ایرانی برای همکاری داوطلبانه با سازمان انرژی اتمی+ بررسی رفتار غیر خطی سازه در تست مودال+ عید غدیر مبارک+ ارائه یك طرح نوین مهندسی جهت مدیریت ناوگان اتوبوسرانی درون شهری+ مبارزه بیولوژیک، راهی بسوی توسعه پایدار کشاورزی+ سوخت بیودیزل چیست ؟+ عید فطر مبارک+ کاربرد نانوتکنولوژی در کشاورزی+ دیدار رهبر معظم انقلاب اسلامی امام خامنه ای، با اساتید دانشگاه ها+ علائم کمبود و بیشبود (مسمومیت) عناصر غذایی پرمصرف اصلی در گلخانه ها+ شبیه سازی بویلر زغال سنگ سوز به کمک نرم افزار EES (قسمت 3)+ بن سای ( درختان مینیاتوری )+ پیوند زنی و انواع آن Grafting | قسمت سوم+ پیوند زنی و انواع آن Grafting | قسمت دوم+ پیوند زنی و انواع آن Grafting | قسمت اول+ بستر كشت گیاهان گلخانه ای + List of Papers from IOMAC2009+ تکنیک‌های تهیه و تولید کشت آگار + مزایای كشت گلخانه‌ای

صفحات: